BISPING Jan Tadeusz

Opracował: Piotr Paweł CYPLA

biszpink_herb-wedlug-bonieckiego_iiJan Tadeusz (Biszping, Biszpink, Bisping) urodził się około 1741 roku (PSB) w Strubnicy (parafia św. Trójcy w powiecie wołkowyskim). Był synem Bolesława marszałka starodubskiego i Róży z domu Adamowicz, wnukiem Zygmunta, prawnukiem Jana, praprawnukiem Jana – pierwszego Bispinga osiadłego na Litwie w 1583 roku. (MJM) Miał dwóch braci: Michała (wcześnie zmarłego) i Józefa i siostrę Brygidę

W 1764 roku był elektorem Stanisława Augusta. W dniu 10 IV 1765 roku otrzymał nominację na urząd horodniczego starodubowskiego. W dniu 21 IV 1767 roku nominowano go na urząd podstolego tegoż powiatu. W dniu 27 II 1773 roku otrzymał awans na urząd pisarza ziemskiego, którym pozostawał do 1781 roku.  W 1776 roku otrzymał order św. Stanisława. (PSB) W dniu 26 II 1781 roku został mianowany na urząd chorążego starodubowskiego. (HL/AR) Posłował na sejm 1782 roku i został wyznaczony do słuchania rachunków Komisji Skarbu Koronnego. (PSB) W 1784 roku był deputatem ze Staroduba Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego (kadencja ruska/grodzieńska do 30 IX 1784) na trybunał i marszałkiem Trybunału Duchownego od 15 X do 25 XI 1784 roku. (DTG) W dniu 12 III 1786 roku został marszałkiem starodubowskim – na stanowisku zastąpił swojego zmarłego ojca Bolesława. (HL/AR) W latach 1789-1790 jako marszałek starodubski był wicemarszałkiem Trybunału Głównego – kadencja wileńska od 15 XI 1789 do 15 IV 1790 roku. (DTG)

W 1790 roku poślubił Annę Mikulską herbu Sas, córkę Michała i Józefy z domu Wołłowicz herbu Bogoria. W małżeństwie tym narodziło się co najmniej czworo potomków: Piotr, Róża, Tekla i Adam. W Polskim Słowniku Biograficznym, jako synów wymienia się Adama – pułkownika wojsk polskich i Michałamarszałka wołkowyskiego. O Piotrze nic nie wspomniano. (PSB)

W dniu 12 I 1793 roku, na podstawie uchwały targowickiej podobnie jak pozostali marszałkowie powiatowi, Jan Tadeusz Bisping został kasztelanem starodubskim. Nie używał jednak tego tytułu, choć sejm grodzieński zezwolił na dożywotnie jego używanie – jeszcze w 1810 roku w dalszym ciągu podpisywał się jako marszałek.

Witold Karpyza opisując Jana Tadeusza Bispinga stwierdził:  „był najbogatszym z obywateli w powiecie wołkowyskim. Należały do niego: Jeziernica, Konna, Wiszniówka, Janowszczyzna, Sedelniki, Monciaki, Strubnica i Hołowczyce. Pozwalało to na prowadzenie wielkopańskiego życia i uprawianie kosztownych polowań. Dobra puszczano w zastaw, a gdy nie starczało grosza, aby je wykupić, powoli wypadały z rąk Bispingów. Utarło się nawet powiedzonko Prahrau ty Jeziernicu, Pratrubisz i Strubnicu, albo: Bispinga psy zjadły.” (WK) 

Po śmierci swojego młodszego brata Józefa (zmarł w 1786 roku) – właściciela Werejek przejął opiekę nad jego córkami: Aleksandrą i Józefą – późniejszymi ordynadkami massalańskimi

Anna Bisping z domu Mikulska zmarła 25 I 1820 roku w Dworze Konna (powiat wołkowyski). Z aktu wynika, że przeżyła 71 lat (urodzona około 1749 roku). Pochowana została na parafialnym cmentarzu w Strubnicy. 

1820_z-strubnica-bisping-anna-zd-mikulska

Źródło aktu 

Jan wyprawił żonie wspaniały pogrzeb w Strubnicy. W kondukcie pogrzebowym „asystowała familia i stu kapłanów z gorejącymi świeczkami. Celebrewał ks. Sturgolewski i Stefan Mikulski, kapitan wojsk polskich, sędzia graniczny Słonimski, rodzony synowiec J.W marszałkowej.”  (WK) 

Jan Tadeusz Bisping zmarł 28 IX 1822 roku w Dworze Strubnica – w akcie określono, że żył 79 lat (urodzony około 1743 roku). 

1822_z-strubnica-bisping-jan

źródło aktu

Pochowany został obok żony w Strubnicy – przed kościołem do dzisiaj zachował się jego pomnik, na którym wyryto słabo już czytelny napis, kończy się słowami: „Nagrobek wystawiony Rodzicom przez wdzięczne dzieci, którzy przechodniów proszą o troje Pozdrowienia Anielskie”. (WK) 

pomnik-jana-tadeusza-bispinga_strubnicafoto. Mariusz Proskień
Źródła:
SU – Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa 1904, tom I, s. 221-222
KN – Kasper Niesiecki, Herbarz Polski, Lipsk 1839, tom II, s. 161-162
MJM – Marek Jerzy Minakowski, Wielka Genealogia Minakowskiego
HL/AR – Henryk Lulewicz, Andrzej Rachuba, Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy. Ziemia Smoleńska i województwo smoleńskie XIV-XVIII wiek, tom II, Warszawa 2003, s. 247 poz. 1857; s. 291 poz. 2257; s. 269 poz. 2058; s. 258 poz. 1961;  s. 248 poz. 1863
DTG – Andrzej Rachuba, Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego 1697-1794. Spis, Warszawa 2004, s.364, 383, 385
PSB – Polski Słownik Biograficzny, Kraków 1936, tom II, s. 114

WK – Witold Karpyza, Ziemia Wołkowyska, tom IV, s.16

Powrót do indeksu 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *