Parafia jezierska

Autor: Piotr Paweł CYPLA

Parafia pw. Matki Boskiej Różańcowej została erygowana w 1779 roku i przynależna była do Dekanatu Grodno, archidiecezja Wileńska, Metropolia Wileńska. Zgodnie z opracowaniem Wiesławy Wernerowej wykonanym na podstawie „Rękopiśmienne opisy parafii litewskich z 1784 roku: dekanat grodzieński” (PAN, Warszawa 1994) w skład parafii jezierskiej w 1784 roku wchodziły 52 miejscowości (wsie, okolice):

Bednarze – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Borki – okolica JP Sadłuckiego
Brzoskowszczyzna – okolica JPP Grodeckich i Baranowiczów
Bylczyce –    okolica JPP Bylczyńskich, Konstantynowiczów i innej szlachty
Chalachowscy(Chalachowsce) – wieś (tamże karczma)
Cidziki (Cydziki) – okolica JPP Cidzików
Eysymąty   (Eysymonty, Ejsmonty) – okolica JPP Eysymontów (Eysymątów)
Hluszniewo (Hłuszniewo?) – wieś królewska
Hołowacze – okolica JP Klimańskiego
Hołownicze – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Hubinka – wieś „obrządku ruskiego”   JPani Chrzanowskiej
Huszczyce – okolica   JPP Husczów (Huszcza)
Jeziory – wieś/miasteczko
Jurewicze – okolica JP Jurowskich i JP Strupińskich
Kaszubincy (Kaszubienice) – okolica (tamże Dwór, w dworze JP Roda), dobra po ex jezuitach, królewskie
Kołobyszki – okolica JP Sadłuckiego
Komewicze – wieś „obrządku ruskiego”
Korczyk –    okolica JPP Dobrylewskich, Lenkiewiczów, Malinowskich
Korole – wieś JPP Jurowskich
Kotra – okolica JPP Bylczyńskich, Siemaszków, Strzałkowskich i innej szlachty
Kozłowicze – okolica    JPP Sadłuckich i Kozłowickich
Liszczyce – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Łazy – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Łokno – wieś królewska
Masztalery – okolica    JP Alexandrowicza
Migow (Migów) – okolica JPP Olizarowiczów „w królewszczyźnie, dożywotników”
Nowa Ruda – wieś królewska
Obuchowicze – okolica JPP Obuchowiczów
Olenicze – okolica JPP Olęskich
Orechowicze – okolica JPP Orechwo
Paniuki – okolica JPP Tołoczków i Lenkiewiczów
Potaszewicze – wieś królewska   JP Starzyńskiego
Prud   (Pruda?) – wieś „obrządku ruskiego”
Pyra – wieś „obrządku ruskiego”
Rydzele – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Skołubów – wieś z klucza królewskiego, dzierżawca JPP Wróblewski i Sobolewski
Smogorzewszczyzna – okolica JP Starzyńskiego
Sowoleska (Sowoleski) – wieś (tamże karczma) JXX kamedułów
Stara Ruda – wieś królewska
Stary Dwór – okolica    JP Starzyńskiego
Starzyna – okolica JPP Starzyńskich
Strupin – okolica (tamże karczma) JPP Lenkiewiczów i Grobickich
Stryiowska (Stryjówka) – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Strzelce – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Toboła – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Tołoczki –   okolica JPP Tołoczków
Wirciliszki (Wiercieliszki) – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Zabohonniki – wieś królewska „obrządku ruskiego”
Zawadzicze – wieś
Zuki   (Żuki) – okolica    JPP Żukiewiczów, Bohaterowiczów i innej szlachty
Zydomla (Żydomla) – wieś JXX kamedułów

Oprócz w/w w opisie parafii wymienia się jeszcze:

Bobrowszczyzna – leśnictwo JP Korsak – leśniczy
Hubinka – dwór (i karczma) JPani Chrzanowskiej
Konszow (Konszów) – klucz królewski, dzierżawca JP Stawiski
Kotrzański – klucz królewski, dzierżawca JP Dziekoński
Kozieie (Kozieje) – dwór królewski JP Miastkowskiego (łowczy)
Zadubie –    dwór królewski
Zakrzewszczyzna – dwór (i karczma) JP Alexandrowicza

Całkowity opis parafii wynikający z cytowanego źródła znajduje się na str. 58-64.

W okresie międzywojennym (1920-1939) do parafii należały następujące miejscowości:

Bondary – wieś
Buszniewo – wieś
Dunajówka – folwark
Elertowszczyzna – folwark
Hubinka – folwark
Jeziory – miasteczko
Kamczatka – wieś
Kamieniste – wieś
Kamienny Most – zaścianek
Kaniewicze – wieś
Korczyki – wieś
Kosieje – folwark
Leszczyce – wieś
Lewaszówka – leśniczówka
Łakno – wieś
Łoszewicze – wieś
Łozy – wieś
Mostki – wieś
Orechwicze – wieś
Ostrów – zaścianek
Parszukiewicz-Pole – wieś
Połomia – wieś
Prudy – wieś
Pyra – wieś
Reduta – wieś
Starzyna – zaścianek
Stryjówka – wieś
Szkleńsk – wieś i gajówka
Tobolska Budka – wieś
Wilanów – folwark
Zaberczyna – wieś
Zabohonniki – wieś
Zadubie – folwark


Księża katoliccy wykonujący posługę duszpasterską w parafii jezierskiej:
(lista uzupełniana sukcesywnie)

W parafii jezierskiej posługę kapłańską (pleban/administrator kościoła jezierskiego) prowadzili następujący księża katoliccy:

  • GRAWROK Ambroży: w okresie 9 I 1802 – 20 VII 1802 roku
  • PANKOWSKI Antoni: w okresie 30 IX 1802 – 7 I 1809 roku (zm. 17 I 1809 r. w wieku 80 lat, pochowany na cmentarzu jezierskim)
  • JASZEWICZ Piotr: w okresie 17 X 1809 – 27 II 1810 rok
  • KWIATKIEWICZ Bonawentura: w okresie 29 V 1810 – 29 XI 1812 rok
  • GRZESZEWSKI Marcin: w okresie 29 XI 1812 – ? (do 1815 roku ?)
  • KĘSTOWICZ Tomasz: w okresie 10 I 1815 – 30 I 1816 roku
  • MINEYKO Lucjan: w okresie 6 II 1816 – 29 X 1816 roku
  • WERTEL Cyprian: w okresie 21 I 1817 – 14 V 1817 roku
  • GAJEWSKI Leon (Leo): w okresie 3 VI 1817 roku –  20 VII 1819 roku
  • RYMKIEWICZ Ireneusz: w okresie 26 VII 1819 – 7 III 1820 roku
  • GAJEWSKI Leon (Leo): w okresie 25 III – 5 IX 1820 roku
  • KLIMOWICZ Hermes: w okresie 7 I 1820 – 20 VII 1822 roku
  • WILCZEWSKI Adjuty: w okresie 6 I 1822 – 11 XI 1823 roku
  • KAKARECKI Tomasz: w okresie 15 I 1823 – 11 I 1826 roku
  • FILIPOWICZ Michał: w okresie 5 I 1826 – 28 IX 1827 roku
  • SZYMBORSKI Antoni: w okresie 6 XI 1827 – 21 V 1833 roku
  • SZADZIEWICZ Piotr: w okresie 25 VI 1833 – 12 XI 1835 roku
  • MICHAŁOWSKI Jędrzej (wikary): w okresie 3 XI 1835 – 30 XII 1840 roku
  • WORONOWICZ Euzebi (wikary): w okresie 19 III 1835 – 25 II 1837 roku
Powyższe informacje wynikają z zapisów ksiąg metrykalnych (chrzty/śluby/zgony) sporządzanych przez w/w księży. 

Posługi okazjonalne (w zastępstwie) prowadzili księża:

  • DYMIŃSKI Jakub
  • DOWNAROWICZ Stanisław (proboszcz kwaszewski)
  • JANOWSKI Bonawentura
  • JAGIEŁŁOWICZ Dominik
  • KAZANOWSKI Józe
  • KUCZYŃSKI Józef (wikary grodzieński): po śmierci ks. A.Pankowskiego w okresie 10 I 1809 – 11 VII 1809 roku
  • NIEPRZECKI Konstanty
  • NORKOWSKI Jan
  • OLSZEWSKI Jędrzej
  • RAKOWSKI Władysław
  • RAFAŁOWICZ Gabryel
  • SOKOŁOWSKI Antoni w okresie 20 II 1834 – 20 XII 1835 (kapelan kotrzański
    i kaszubiński); 15 III 1837 – 17 XII 1837 (wikary jezierski); 2 V 1838 – 16 VI 1838 roku (ponownie jako kapelan kotrzański i kaszubiński)
  • SŁONIMSKI Marcin (w okresie 6 III 1838 – 7 VIII 1838 roku)
  • WILCZYŃSKI Jan
  • WORONOWICZ Euzebi (wikary jezierski w latach 1836-1837)
  • ŁUKASZEWICZ Andrzej (wikary jezierski) – tylko od 1-17 I 1839 roku
  • GIRULSKI Stanisław (pleban hożyski)
  • IMSZENIK Jan (wikary skidelski)
  • JAWCZYK Justyn (karmelita bosy)
  • KISTOWICZ Józef (wikariusz grodzieński).
  • NOWICKI Nikodem (wikary jezierski): w okresie 13 II 1838 – 6 VI 1838 roku
  • WIŃSKI Maciej (dziekan grodzieński): w okresie 3 I 1825 – 28 XI 1825 roku

Inne informacje wynikające z ksiąg metrykalnych:

  1. W 1831 roku (VII/VIII) panowała epidemia cholery – zmarło 12 osób.
  2. W księdze ślubów z 1805 roku ks. Antoni Pieńkowski (administrator parafii jezierskiej) zapisuje następującą informację – „wiernych przyjmujących sakrament płci męskiej 591, płci żeńskiej 661”. Nieprzyjmujących sakramentu płci męskiej 264, płci żeńskiej 186. Na tej podstawie można założyć, że parafia jezierska w 1805 roku liczyła 1 702 mieszkańców, z czego 855 płci męskiej i 847 płci żeńskiej.

Powrót do ksiąg metrykalnych parafii
Powrót do spisu parafii
Powrót do Bazy Rodów Grodzieńskich

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *